Một Thoáng ĐàLạt

...Giờ,tuy đã xa ĐaLat nhưng trong tôi vẫn cứ như ngày nào,hễ cứ tới thăm, hay lang thang tới bất cứ chỗ nào, góc bụi nào mà thấy có những đoá hoa nho nhỏ đang nở rô trên triền nuí , suờn đồi hay ở ghềnh nuớc, cứ như rằng ĐàLat lại một thoáng trong tôị.

Cứ sáng tinh suơng thức dậy sớm và nếu ban là môt nguời ham hoat dông và có chút ít hăng hái muốn hoat động buổi sáng, xin mời hãy thức cùng với nguời dân DaLat,cứ khoảng 4.30Am là những chàng trai,thanh nữ hoặc môt số cụ tuy tuổi cũng đã cao nhưng vẫn chay bộ đều đặn vào những buổi sáng tinh suơng,trong cái không khí trong vắt cuả thành phố cao nguyên nàỵ
Bạn cứ môt minh môt bóng mà chạy, ngai ư ? Sơ rằng không có ai để bầu bạn chạy cùng ban chăng? Cứ tung cánh cửa và chỉ dăm ba phút là ban sẽ nghe tiếng chay bộ đều đặn cuả các chàng trai , cuả những cô gáí , họ chay theo từng đôi môt,ngang qua đuờng Võ Tánh xưa, xuống đuờng Hàm Nghi cũ là ban đã có mặt tai trung tâm Hoà Bình. Những tiếng xe về sáng giờ đã hoat đông và chay nhanh để đón những khách đi sớm về SaiGòn. 

Thoảng trong cái huơng vị ban mai tinh suơng ấy,ban sẽ đuợc dip nhìn thấy những gánh rau sớm duợc những nguời làm vuờn gánh hàng hay những chuyến xe chở hàng ra từ sớm, tiếng khua lóc cóc vang từ xa của những chuyến xe Ngựa thồ ,tiếng kẽo kẹt đong đưa của chiếc quang gánh nhịp nhàng theo buớc chân của những gánh rau ban mai,trên từng con đuờng mà điểm đến là trung tâm Chợ

Từ trung tâm Hoà Bình cứ chạy thả bộ doc theo đuờng Lê Đại Hành ,chỉ dăm ba phút sẽ gặp cầu Ông Đạo, Mặt Hồ Xuân Huơng trong suơng sớm, hơi suơng từ mặt hồ thoảng lên cao , bên phải là nóc nhà thờ con Gà và nếu như nhìn xa thêm môt chút bên tay trái là nhà Thuỷ Tạ. Thuỷ Ta luôn có cái nét cố hữu là trầm tĩnh cuả nó, nôỉ bật trên mặt suơng. Chung quanh Hồ những cây mai Anh Đào đuợc trồng dọc theo, xen lẫn là những hàng thông cao,thân thẳng đứng và xanh rì .

Thuỷ Ta cũng là nơi mà du khách khi ghé thăm DaLat thuờng hay ghé để nhâm nhi môt tách cà phê ,hay chup hình lưu niêm. Có lẽ vì khi chup hình nơi đây cũng có nét dôc dáo  riêng, vì rằng đối diện bên Nhà Hàng Thuỷ Ta, bạn sẽ ghi nhận đuơc cảnh quan Đồi Cù cuả ĐàLạt,và đuờng nét cong cong uốn luợn của cô gái đuơng xuân,xa xa là ngọn núi Bà hùng vĩ kiêu hãnh vuơn trên nền trời ,và chắc một điều làtừ đây ban có thể chup bất cứ từ góc độ nàọ,để cảm nhận đuợc vẻ đẹp thanh xuân cuả Thành Phố trẻ,hiền hoà đáng yêu và dễ mến nàỵ

Từ Hô Thuỷ Tạ, cứ chay tiếp là qua bên kia cuả sân vân đông, nếu rẽ tay phải bạn sẽ nhìn thấy trung tâm nguyên tử lực,chay môt chút là ban đã đang truớc mặt vuờn hoa Thanh Phố( Vuờn Hoa Bích Câu ), trong đây rất nhiều loài hoa quý cũng như đuợc lai giống thêm môt số hoa từ nuớc ngoàị,rất đa dạng về chủng loại và màu sắc.
Ở cuối con đuờng ,ngay từ xa là nhà Huớng Đạo (ngày xưa đuợc sơn màu Xanh) từ đây có thể nhìn thấy nhà hàng Thanh Thủy (Tên ngày xưa cũng thế) đối diê.n Thanh Thuỷ là nhà Tổng Giám Muc cuả Giáo phâ.n ĐàLạt . Rẽ về bên phải , bạn đang trở về lai con duơng Võ Tánh , nguơc lai chân dốc thoai thoải ban sẽ thấy nhà dòng Donbosco,thế là ban dã kết thúc môt vòng chạy bô buổi sáng tinh suơng ở DaLat.
ĐàLạt là nơi khách tham quan thuờng hay lên thăm trong những dip nghỉ mát , thăm ban bè, bà con hay muốn dổi gió hoặc ký những thuơng vụ giao dich, nơi đây cũng là dất cuả Hoàng Triều Cuơng Thổ ,đuợc thiên nhiên ban tăng cho ưu thế ở trên cao hơn mưc nuớc biển 1500 met' cho nên khí hâ.u quanh năm ôn hoà và mát mẻ.

Noí về ẩm thực, có lẽ xin mời các ban theo chân chúng tôi vào buổi sáng ,nếu ban thích thuởng thức huơng vị Phở, doc theo đuờng Hàm Nghi ban có thể ghé những quán Phở Bằng, Phở Tùng, nếu ban thích huơng vị Mì Quảng ,ghé sang tay trái , sau lưng khu HoàBình. Cứ ghé ,và ngồi xuống ban sẽ duợc thuởng thức huơng vi thật tuyệt vời cuả món mì quảng nàỵNhững sợi mì quảng vàng uơm ,mềm mại với nồi nuớc dùng ,xuơng heo đuợc ninh nhừ từ ngày hôm qua,cùng những hạt  xu xu ,tôm khô ,thịt ba chỉ thái mỏng,ruốc cuả huế  (Một loai mắm ruốc Huế) thêm chút đậu phông rang đuợc bóc vỏ,khi ăn sẽ cảm nhân duợc cáí thơm ngon cuả miếng thịt, huơng vị ngọt ngào cuả nuớc lèo ,cô.ng thêm vị beo béo cuả đậu phô.ng, làm tan caí cảm giác mêt nhọc cuả buổi sớm maị.

Bạn thích ăn Bánh canh ử Xin mời ban ghé qua khu Xuân An,ngang qua nha thơ` con gà và ghé tay phải, thoai thoải xuống con dốc Xuân An , ban sẽ nếm duơc huơng vị ngòn ngot cuả nuớc lèo,những sơi bánh,trắng tinh đuợc thái rất tinh tuơm ,những miếng chả cá chiên thơm ngon,thêm một chút ít hành, màu xanh cuả Ngò , màu dỏ cuả ớt , huơng thơm cuả chả khiến chưa ăn mà khách dã thấy như no rồị, mà có lẽ chủ nhà hàng đã đặt mua trưc tiếp từ các chủ vưạ cá từ Phan Rang, Phan Thiết.

Ban thích thuởng thức món chaó Vit ư ?!! Cứ ghé xuống đuờng Tăng Bạt Hổ, từ trên dốc đổ xuống chừng trăm mét, nhìn tay phải là Tiê.m Cháo Vịt đặc sản. Cứ... bình dân và kéo chiếc ghế con, ban như đã hòa nhập với thực khách ở đâỵ .Nồi cháo bốc khói,sôi sùng sục,tiếng chặt nhip nhàng cuả chủ quán ,muì thơm của nồi cháo thoảng bay, khiến khách chưa ăn đã đóí bụng . Quán thuờng mở hàng từ lúc trưa và đến chiều là sạch nhẵn không hiểu vì tay nghề cao hay nu cuời thân thiên cuả chủ quán mà mỗi ngày khách mỗi đông,từ khi chỉ môt nô`i mà giờ đây đã hai ,ba nồi ngút khóị.

Nếu ban muốn thay đổi khẩu vị , xin giới thiệu với bạn món ăn dân dã ,đó là món bánh khọt hay còn gọi là bánh thọt( theo cái tính chân chất gọi của ngày xưa) ... ăn bánh khọt(Môt loai bánh ,gao ngâm truớc ,sau dó xay thành bôt),đuợc đổ vào trong những cái khuôn bằng đất nung. Những cặp bánh thơm đuợc phết lên môt lớp hành xào qua dầu ,khi vưà đổ bôt vào khuôn, chủ vừa đổ thêm môt ít trứng vịt ,do khách yêu cầụ . Ngồi cạnh chiếc lò ấm cúng vào những ngày đầu đông lanh giá, khách có cáí cảm giác ấm cúng như đang ngồi trong nhà, Tiêm bán cũng khá là chạy ,vì mở cửa từ trưa nhưng dến 7Pm là đã hết.

Một trong những món ẩm thực cuả nguời Hoa ,mà nguời miền Nam hay quen gọi là ( Mì tục tắc, do nguời bán hay dùng hai thanh tre để gõ vào nhaụ) , giả sử như ban đang đứng ở ngay tai Hoà Bình ,thả bô doc theo đầu đuờng Duy tân chừng 100 mét, rẽ tay trái gần truờng Đoàn Thi Diểm (Khách san Thuỷ Tiên ), có bán Mì Hoành Thánh rất ngon và rẻ, chủ cửa hiêu là do mấy chi em nguời Hoa , ngồi trong cửa tiêm, nhìn đôi tay thoăn thoắt ,thái những miếng thịt xá xiú ,nồi nuớc lèo nghi ngút sôi ,cô.ng thêm những viên xá xiú đuơc boc trong lớp bột mì đuơc cán mỏng dính, chỉ đủ để bọc lớp nhân thịt, hành huơng , môc nhĩ và it' nấm huơng, mặt trên cuả tô mì đuơc trang trí thêm những cọng hành hẹ, màu xanh cuả lá hẹ , màu dỏ cuả lát thịt xá xiú, xen lẫn huơng vị dặc biệt cuả nguời chuyên nấu mì hoành thánh ,sẽ làm cho các bạn như quên hến những mệt nhoc,... còn như bạn thích diểm tâm bằng bánh bao ư ? Ghé ngay xuống đuờng Phan Dinh Phùng, nhìn xeó ngang khách san MiMosa là hàng ông Tàu Cao ,chuyên dặc trị các loai bánh bao cũng như Hũ Tiếu xuơng, chủ tiêm là do các con trai cuả ông Tàu Cao , còn chính ông Tàu Cao thì  nay lai mở riêng ra môt tiêm nằm ở đầu đuờng Hàm Nghi, với những món ăn tuơng tư. Nghe giới sành ẩm thực truyền khẩu nhau ...rằng , Hũ Thiếu Mì mần Thánh cuả con ông lai ngon hơn cuả Ông ,thế mới biết là trong ẩm thực ,khách hàng thuờng là những vị khách nhân xéthật tinh tế nhất.

Còn Bún Bò DaLat ,ban hãy ghé ấp Ánh Sáng.Doc theo con đuờng từ trên HoàBình đi xuống đuờng LêDạiHành ,cuối chân dốc ghé tay phải và đi đọc vào con đuờng nhỏ, nơi dây xưa là khu vưc trồng rau , phần đông những dân cư ở dây là những nguời không ít thì nhiều ,đều có chút gốc Huế cho nên khi đang ở DaLat  ,nếu ban muốn di ăn tô Bún Bò,hãy noí là Bún Bò Huế là nguời dân dia phuơng hiểu ngaỵ.Nếu như ban dư giả chút tiền , nào mời ban cùng ghé nhà Hàng Haỉ Sơn,ngay dầu chợ, nhà Hàng Thanh Thế duờng Phan Dinh Phùng( Mimosa cũ), hoặc nhà hang Cẩm Dô , rất là nhiều nhưng cũng tuỳ theo sự cảm nhân cuả du khách và khách dia phuơng.

Sau phần ẩm thực ,có lẽ mời ban ghé thăm và thuởng thức huơng vi cà phê cuả thành phô" cao nguyên nàỵ Có lẽ quán cà phê nổi tiếng và lâu dời nhất cuả thành phố này là tiêm Cà Phê Tùng,nằm trên duơng Hàm Nghi ( Môt trong những trục lộ chính cuả ĐaLat), và quán để cung cấp cà phê dã đuơc chế biến là tiệm cà phê Chồn nằm đầu đuơng Duy Tân.
Vì nằm trong trung tâm cuả DàLat cho nên Caphê Tùng thuờng là nơi ghé chân cuả các Văn Nghê sỹ ,các tri thức trẻ , các chàng trai sinh viên sau giờ hoc và cũng vì huơng vi dâm dà cuả càphê , những bản nhac trữ tinh` duơc chon loc kỹ theo giới sành âm nhac ưa chuông ,đôi khi ban có thể yêu cầu cô chủ quán để nghe cho bằng đuợc những bản nhạc trữ tình lãng man cuả Pháp ngày xa xưa như ,Tous les garcons, Main dans la main,bang bang...vừa nghe nhac và vừa nhìn qua khung cửa kính trong vắt ,vừa nhâm nhi tách cà phê ,để đuơ.c nhìn ngắm các cô thiếu nữ DàLat hiền hoà trong chiếc aó len dồng phục,vừa cảm nhân đuợc nét sinh tuơi cuả thành phố mến yêu nàỵ.

Về dêm sinh hoat nguơ`i DaLat có vẻ như trầm lắng so với những thành phố khác như SaiGòn ,ĐàNẵng. Thuờng thì sau 9 Pm ,đuơ`ng xá bắt đầu thưa thớt nguơi đi chơi ,có chăng chỉ còn là khách du lich hoặc những chủ tiệm hối hả dọn hàng trên con đuƠ`ng về. Nhưng bù lai , vào những ngày lễ hôi,hoặc ngày tết ,hay Hè...khách du lich duờng như dã tràn ngập ra đuơ`ng xá, lúc ấy vât giá hơi lên cao và cuôc sống trầm lăng cuả con nguời Dalat hình như cũng thay đổi chút nhiều theo cảm nhân cuả khách du lịch phuơng xa .

Đàlạt duơng như không ít thì nhiều cũng dể lai những ấn tuợng tốt hay nguợc lại  với du khách,tuỳ theo cảm nhân cuả nguời du lịch . Điều không thể nào phủ nhân duợc Đà Lat là nơi nghỉ mát thật lý tuởng,thay đổi không khí ngột ngạt nóng bỏng của miền Nam,Miền Trung,và những miền cát nóng bỏng xa xăm, đến đây,du khách sẽ mặc tình thả hồn trên những đồi thông cao ngất ,xanh ngát, những cây thông vững trãi thẳng tắp doc theo con đuơ`ng, những hàng cây MiMosa mà nhánh hoa vàng rực rỡ , chen lẫn với những hàng bông Anh Đào nở tuơi thắm doc theo ven hồ, những buị hoa Dã Quỳ tuy rất dân dã,hiền như nguời dân ĐàLạt .
...Xe xuống dần Prenn và Hình ảnh cái thành phố hiền hoà này , duờng như đã để lại ít  nhiều trong tôi những cảm nhân tốt về con nguời cũng như cáí thành phố nhỏ bé này...Xin cảm ơn thành phố có em...xin cảm ơn môt mài toc dài.....

Sanjose 9/23/06
ĐàLạt